GASH MENA Kunama Narkaba Tummada GASH MENA
PART I
O! Gash Setit kasha, nna samedena biga enasiddabu kosanakema berkedaki ikida.
1.- Gash Mena aishino?
2.- Aiminno Gash Mena koshino?
3.- Gash Mena aikishanino?
Gash Mena aishino?
Ekkena Gash Mena aishino suma kokelena kokasina kishea… Menako, Gash Setit agara hakasina lagia hakasina kolla goddasina koibishasina feski amena makoske suma mena.
Gash Mena aiminno koshino?
Ide attile nna kokelena kokasina kishea (kishaia)…..
Shamma hakumate bubie sabababbuna ide saturate alkamabbuna koshike.
Kime Gash Setit dinesi alkamon kaminime nnae…..
1.- Tillana hakumata
2.- Ingglisa hakumata
3.- Etobbia hakumata
4.- Jabah-Taharir saurata ide tama Shabia hakumata.
Kokala (esempio)
1.- Tillana hakumata Gash Setit agara kosimokabbu, Gash Setit lagasi “Terreno Demaniale” ske, abbaria kam kosimma kalla lagossi “Hakumata lagaske”.
2.- Jabah-Tahrir saurata, Gashla koshiki kodoromokoale Kunama agarasi Eritrea abaian dabbu Kunama suke. Karkashasi 1967la toma kutuki, agare kiaki ide shigidie nauske.
3.- Shabia hakumata shamma elloaekin Kunama agarasi ambodia mina hira lauske. Shabia hakumata mina bae Gash-Setit agare kekala kontigosuma:
A):- Shikini-Biala (Shambakko) agaringnge kiamoa iddike.
Agaringngesi bila sosonendi polise bada kisaki turka tugungki mishamai bare Musatte Dirgattesi kiake. Ide Dala shabena agaringngesi oinamia alkamongki polisette kosaki iake. Nna bubia ainigngne shutodki kantima.
Gash Mena ai kishaningino? Suma kasida….
Gash Mena, Gash-Setit hakumata kishaki (Provincial government) Gash-Setit agarasina Gash-Setit lagasina Gash-Setit nafasina dariski isanama kishana.
Aura etetabbu Gash-Setit ainingngebbu hakumodina, ide elle kauibbu oloki sosonendi tugungki aianni oinakin anata.
PART II
Gash Setitla kishana hakumata fanede nnae:-
A):- Hakumata (Federal and Provincial governing system):-
1.- Gash-Setitla hakumata (provincial government): Gash Setit kishebbu marosuma kishana.
2.- Gash Setit hakumata: agarebbu katauama kishan
3.- Gash Setit hakumata: lagiasina agariasina agara nafasina dariski isanama kishana.
4.- Gash Setit hakumata asanane (Civil servants) polise, laga koshite kosana.
5.- Federal, abbaria agasa hakumata, agasa hakumatata: Okilingnge
B):- Laga
1.- Gash Setit suka anda, Biara, Barengku (Barentu)
2.- Gash Setit laga, laga kishesi
3.- Gash Setit laga, daboda au aleba tada doda
4.- Gash Setit lagala kokosima:
Jardine bubie, hakittabbuna sakamabbuna kok kishima laga lagoa kisheta kidena.
Kokala (esempio)
Ali Gidir (SIA) bisha laga, Bimbilna, Sikinibia (Shambakko), Dikinibia, Haikota jardine.
5.- Gash Setitla ela geda bubiasi doda
6.- Gash Setitla sosone ia doda (koisha)
7.- Magula, Antore, Biakundi agasena bila sosonesi farad kishana (Provincial Park).
8.- Gash Setitla agara nafasi okosanane date satte:
a):- Adike, ose (wells, dams)
b):- Angkorada ite (Clinics)
c):- Kosasa ite (Schools)
9:- Gash Setitla kosasa bubia kasiba kishana. (education is mandatory)
C):- Ngela
- Gash Setit ngela Kunamatte Mardatte (Nara)
D):- Kobina
1.- Kunama kobina (Monotheism)
2.- Kristiana (Christianity)
3.- Aslama (Islam)
E):- Kida
1.- Gash Setit lagala, ashi suka kishebbu kosoma kidoabbu gasuna, ke dibe kidebbu kosonni.
2.- Gash Setit sukela: tabile, uage, mina ngada uagena lagoa koshita kidebbu kosona.
Kitaba kishena aura komalda:
Lagingngala hedea aurasi koibisha kosimma sabbatasi ide kimena ellabbu godki kaudaki kafal kainammabbu aureda nna kitaba kishenalle okolattamenae:
- Federal government,
- Provincial government
Nna aurenae ka keledesi tirida kutuma kishanama, shomma tabilebbu laga halatana ide laga damanena kotakemesi ekokelaki etake.
Ide laga kongerian ditta fanaka kofegedinanno kofegeda taggime okoskeno oinalle nna bubia ellala godki kafalinama, ausasi gomu.
GASH MENA SAMEDA.