ADOLAY LATTENA TARIIENA 2003 kin--ashil
Mamema Kunama agara Ethiopia-Tigray la lajinabbu (hakittabbu miliki hainggommame) mikosimame (Waala Nihbi kin Shimelba) . Nnalle Kokkolata Manna Adolay Kornelios Osman te VKP=(Kunama sasa Mena= KSM) mainama tagamoa Kunama kisha kodiesi hakittabbu mabusa kutuki ide komaldala ersasabbuna, lilabbuna, fulkudittabuna, sera kira kutu kiamabbuna hesuma tillasumoabbu ame KSMtte matumme. Kunama kobishiasi kabachimoa katakke ditta Kunama kodeasi sultata kailabbu mabusa nutuki nianni. Nna Adolay konia lattamma ekida. Maidabbu ketaua . Lakin Adolayma nna dedenaisi Kunama agaroa shutosso maiake ske dako agara ingkano?
Part 21
ERITREYA KUNAMA DUGULABBU NUME KOMMIMA Aba koybiša baškulla Annašib ( Akanjo)
Eritreya kunamad godimala, kunamanda geografiya laga mintana kinaki, ňelella gunuski fanaka geerakin tendiyana Sona jabala kofumowa deya. Kunamanda manatowa kunamokan deya abbariya taaša, luša tabiyatiyammu kwette kutamana, kaňňala ankalasumma, moda tukuda, karakda kitakemma agara nesan deya. Kunama ňeliyana, furda tašana, laga totomana, kinama agaran deya. Ita anakin Tikata kusuka gosuma kunama tummiya kunamokan deya. Kunamala ňela ňašebbu genki ena Tika, ena ita ana, ena Barkanda katawa kosimme. Inna ansalena aw ňela ňayšelana dugula katawena kunamala amba. Ide inna Kunama tummadoma buškus kolanasi kišama lawetan deya. Kunama agara laga sasana, totomana kinamowa baddala kosasa kinammokowassi deya hakuma usule kišano, kaa maja digomumma gudurate kunama kommi kokki jajenammoma. Bubiyakimmu Šabiya kunama agara baddala ayka woli amuski tillasubešša kantike. Kasakala kakosime haydowa baddiňňala kišamasi wiňňammu kantino, ogalle gomme kabara seruba aňňadiyiddekin koyteke. Šabiya kunamasi Sosonella kalla koyšeki turkammu kugura kiyake. Dagasiyala doski andarammu meena kiteyke. Dagasiyaňkimmuna lagiyaňkimmuna kugur kisameke. Aykalli kunameno šabiyammu kokobinki tammata šoma kaala kokobiyenna golgan gomme. Be aykalle kunamesi asariya alleditta iki kibal fasso ? Inna bubiya kunamala koynama kokkowakin fenki kunama atura komintiki lagiya totomanda Sona jaba agitomunasi deya. Inna tama kantimenammu, kunama ita ana kišamasibe? Tika kišamasi kolli koskama koyabe dilla? ňelella gunusuma kunama, ita anisso, Tikisso, kunama, kunamokan deya. Kunamanda manata, kunama. Kunama tika kišamasimme, ita ana kišamasimme,O, asilama, kiristiyana kišamasimme kollima. Tamana maydab katakena kogošamoma kunama, kunama kišamokomammu kommike.
Inna kunama hayda memena deya kunama afura Erku kišima. Kunama kommimme, koskamamme, lagiyala sosonella kalla tugun koyammessešša, Kunamiya kotika koyname biila ošaki šukiya toma bibbimata lewemunni. O, saňgiya koybiša baca kanyolle teterella kalla sebbumunni diya. Kunama lagiyala sulluma dawsumokomammu baca fardata kišaki tummadiya kitiribake. Kittitiya Erku afunala andoriye gila kileki tummasse. Erku fardala Tika ita ananda katawittammu, dugula katawittammu, ayne baciyala serkis goske. Kunama kunamiyokammu kittitossi, kobinna katawittana, dugula katawittammu bacasi umunya delleň kišoki, baca aca goňňessi, abaya baddala fada koma gerbeba kikki gosumoma wiykelda kabara kišano katik godike. Inna bubiya kunama haydoma kobesasi deya. Nissala kekala tummasuma agara kišano baškulla faga mina kimininammoma, Erku koybiša baca fardena inna otomenammu kitalali kesonanda kobina naynake. Inna nissala keddusokenassi deya dumine duumiyasi badata fanki koybiša bacasi muno, akosase kosasiyana,saniyana kowiki baca farda kotawano, šigidade šigidiyena, itiya dine darkiše, adikiše ummalena manyena kiwiki baca fardata orita aylende derňammoma ňada ilelemasimme, buram tukus kiyamammumme, osana koňana kikaylomasimme. Kunama agara hayda hira lawsumasina,šabiya kunamasi gunuggunusuma sosonata kifegedaki aturiya kimintinasi darabesumasi deya. Nakas dagamonanasi naggošamoma kunama assilama, kiristiyana kišamasimme kommima. Kunama kobesasidammu tufes kodoroma baca keddusokenassi deya ana kimende kokkelama kunama kiša ummena,bibena fitetommoma. Kunama hayda innale kišama kišayya, dugulammu kommima damana kosibe dilla? Kunama agara sasa kommike ditta agale dugula kommiked godimme katakenasi tamana.
Tama innalle natafki nawdanam kosimoma tama fanaka itetenayela fuusuma internet sawitoma kililikimomammu lawaňa kiše sebbunana naggošake. E-tamata internet-la kokolattama lattowaye tummiye elliddammu derňanaki nakida nantike, lattowaye kayšindana aykes kinnebessa koda nade kosan nantike. Dimokrasiya farda ay lawi sebbununa, enadem nibinima kallammu lilikeyoma nidoronasi kolana kalmellana kosimme. Haka tabilowalle nuluki oraton ninolana, oraton nokkolana. Inna bubiya kosseya anida gadasina tiribeyasina deya. Lakin innalle kobinina datellam koske. Dimokrasiyad godimala dimokrasiya tabiloma kawiki awantatammu gadinasi kogoša inamme. Oynake namoma koňera, kida atima, awra takalla`kin battasuma kišana dada. Innalle andara`ke milattama lattenaye ka kida atimalana, kittita kida atimanakin šaski kolatta lattowalle data maydellana kosimme. Bardu ayneya nilattamowaye nide kosanki gonki lawan nintiyya, tasnanunanda kobina naynake.
Abadem natarbimenammu kotikakimmu fenki lawa tokorammu nokosoda goňkeda lawa naynake. Keka kiša kesomma damanam kossa dimokrasiya fardala netawa nitakenasi nokkelanoma wajiba. Nokkelana kokelowaye subbidadiyammuna, fardiyalana, ide ankata nišoki, ankata nitemmammuna, tošiima,kosa tara`kin battasumammu laweteya sebbununa O kogošama kalla nilattana. Nikasimma anammu minde bare kide lawada suma ašibabe tabilomammu. Ay`data segen nikinala sebbuddadiyammuna, tabiliyammuna, deya. Ellan`numma kišayya bareda nudana dilla? Ellan numma anammu bareda šonki nudanni. Taaseyena agasa marab kosoda dawda tagama kišamasi kekanda abbara naynamme. Inna enadem nokkelama kokeleyenaye kokkolata mannana sasiyammu agastana gujetana segen nikimma anammu, kittita kadarena, baškullenata sebbunummu ime okas kesona kasanno kalmeyittata noggallo nokofalke. Kokeleyenayesi urfa lušammuna, lawa lušammuna kasida udumala kesoki, baddiyala nele gonuma kida atimasina, kosa tarasi abanyammu sagun gomma koybiša baškullesi kišano, antatiyesi Annam abanyana, bata falana, afiyata udumalana tamen nasona henake.
Tamata matakemowammuna kotakemomammu, kida atima, awra ňera, awra takalla, ňela ňašelana kobinnela geda, šabiya tabiyate kosamomammu kunama agara inna tabiyatenayesi illiyammu ores koybamana šabiyakimmu aňňadammu kintimmana deya. Inna šabiya tabiyatenalle kuwa šokorsuma kunama tamata kosimme, ide kosinni, tur kalusiyena,taleniyena kišamma kišayya.
Erku koybiša baškulla uyenna awadenna nakofalke dittammu kisanki fitetos gosumoma kunama koybiša kitalalinasi deya. Kodisu šabiya kotadas gosumala šabiyasi tabiyatiyenna kitadanasi deya. Šabiya inna ušurufiyenayemmu aykedi kalli abaye tokas kutuki inna kunama konumma bacena kiňarinasi daňgiras kišibessana, abacaca iddiresi iya fasubessa esabinanda abbarenamme. Baca diimala mema kaa šuka kiňama Baca abanyinena, katirinena kinatawama. Kunamiya kotika taaša kinamoma kunamiya baca fardala uffa lušammu kotafki šukiya sebbus gosse. Tamfediya godda bubiya biilala šan kolake. Aykalli abacaca iddereno kunamiya koybišasi badumma suuda niňimme. Ena kokala woyniyoda lušana godda lušana gomuna niyata koyname iša ditta inna bubiya kunama haydanda kokobi lagi buwwasumoma sababan deya. Kunama haydena nintimala, kunameya kotika ninama kasi kasa kebibilana, šonki abanyonunni. Woyniyoda netowanasina šonunni Kii inde damade lawada, hekkida kwanda koybiša baca šuka inna bubiya kimal gosummu fitetommenayesi laňanuma kallammu nuda gonumena, nissala kekenalle fitetommenayesi aykedi kallimmu nintino? Kwa andammu inna sana tantammittenayela nuwamenammu inde ašibabella kallammu kontika, inna tabileyena amanokammu maydokanno nokosoda gonubešša? Dimokrasiya fardala kanuna data bubiya baddalakišama sabbatasi ERKUKODISU kittitena luguma kanuna abbariya diiba tumma summadala agaram immi kidoroma tabilammu deya kosodana.
Tamata inna agasa marenammu makosoda maloke, sasa lawammu fardala lawe manaleki mašabiki inna subbiddadenassi maloke. Dimokrasiya šukammu lawella lilikellala maki sawmaki, oyna tabilomammu maloke. Kosodaňa inna innokena deya. Innakin aňňadammu kella ansangammu makosodama maynamme, ide maynanni. Ena lakin tamata nilatta salanuma latteyowalle kittita kida atimalana kwa elle kida atimalana kodoroma kišaki inna lattenaye kwa ašibabellaňkimmu koludama nume. Šabiya matarebanda ňela guje atawowatta tušisuman deya. Kodeyette bareye inna laweyanda meggammenammu melatta gomma lattowaye tummiye giitellana koynamme, tur politika kalmowa aykedi kalmi dawmbessana, ide kalmeya koosalana, dugula kotikammu koškariba kišamoma wasosuman ditta. Tama natawa nabinimenammu baceya taya ara mebac mešimoma deya. Kunama nafasi dittiya uleyana dugule kotikammu gamma sabbatasi:-
1. Tabileyena aw web siteyena ikona woja kosimmowammu koseymam mayda.
2. Inna web sitena kokki anisunasi kunama kiša kunamiyasi koynimbiki maydasi tamenki šolda kola koynamowaye amanidiňňa kalla išamma sabbatasi šoldowa kowiyya mayda
3. Innaye tarafomma kallale kišayya web saytowa kalma iinaki kokki anisunni. Bardu innayena tarafomummu kokki anisuma kallale kišayya, badiyallemmu šabiya kalma kosimoma kotalalinanda kobinoma naynake. Aysisi dugule kawata, kida atima awra takalla šabiya tabiyate kosamomammu.
SALE:- Nna Websitena ashi aikedibbu kedadi kishino aureelabbu nna websitena anda kagotaken nishimmebe dilla? Tamma kosenasi nibachgonube? Kodadam kosso o ide ena nudamakalla kosimmeno dima anisun ditta lakasunnimoa nitakena heske. Guduratanganda mainamoa bubia nna Websitenalle malena. ebsitena shoski enasi tagamellana kesomende kominimme, kida atimanumeki oina kosanamoa kolatta goske. Nnalle maitema faloa ditta aura shadia Dugulandoanumeki Kuname 4 salle aminno obalnonggomake. Nna kasa
Ankatonuma Andara kokeleyowaye tummiye kasa koytema abbarenake. Ena nokkelamoma kokala inde innalle keka saammu kasa kasonasi abana kokelaňe sebbunana henake. Mayda enadem nikidaki nuda gonuma kenayeňňa amena kunamaňa agara sasala, sasa waammuna, sasa lawammu mantiki kaseya masoke. Ena ardeyallemmuki inna kenaye šuka faala aykes kinnebessa elliddammu derňanna maydende kominke. Innalle kella šuka fala nilatta gonumala, ňerammuna, sasaydammu kišannimasi:-
SALE:-
mfura, enasi aikalli angkatommainano? Be ngerambe? Ekkena nakokelano kasa kasomolle, was not clear, tur superficial kasokomishike. No nna kenae shuka baia mitak mishima aminno dogoleala miuino olino? Milomengki mugurammaki? Ide aisino digina kodabbu nikano, shukia fala baia kishino nitakema? Mr. Yacob Ashoratte Mr. Hussein Yusufte shukangnga Kunama agara sasiasi kokela kasa esonama.
ADOLAY:-
1. Hakala kotinkišaki, koňerakin batasumammu keka sammu
2. Dugula, suka kiša kotikakinna, koodaňkinna battasumammu
3. Agara sasam itakemammuna, enadem nitakemomammuna
4. Lawa tokoraňkinna, kima kokka kinna, battasumammu kišan dada. Innakin adagata gadoma jarimatina kewlanowakin ebesanni. Lawa tokoranume, laua keka, kongerabbu eme dea agara mimamaji gomma. Ide abasi jarimatellala kakina data kosimme, jarimatine eme, oina ketake kai 4 shuka serealama.Inna baddala derňanamenaye kokelaňe abbariya Aba Annašib (Akanjo) sebbun gonama kokele deya. Inna kokelaňenaye nikas kasonasi ankatammu nakkela, gonake, innale koludokala.
Ankatonuma kwandi inna enadem nokosoda gonuma tabilena, kekende komin kayamme.
SALE:- ada shadia mikosoda gomme eme, haka auroa mukumena emokai, nnalle sakit supericallybbu mudame aura. Aureasi makobinima aminno kelle auroa emesibbu baia ishano? Tur ka engngoa kinana hemmo kulabbu ella kosimme, no nnabe democrasia minanagomma?
ADOLAY:-Kida atima,kala, awra ňera, awra nawda kime kunamesi abayiňňa šadiye deya. Ay fogada kossa, urfa lušammu kakkossuki tummadiňňa katiribanoma wajiba. Ka kiša fogaditta kosimme. Ide isanama kwanditta isanammoma fogasunni. Tabileyanda tama mekki gan gommena kunama tummadaňkimmu seleski aňňada kenolana, kunama tummadaňkimmu aňňada gammale kišayya, amesina šos kagogodanni. Oynammu tamata šiinamma lattenaye, dugula kotikakinna lawa tokorakinna, suburitta emanittammu asa ňayšasi mekobinima kišamasi kekanume. Inna tamata melattama latteya wasittenayesi fogadeya kišamoma metakki akotule bubiyesina tabila kekitta gan mešimoma metummu obinimmu kittiteyatana kunameya tummadala mekotafeyya bubiňňe kagogodama kišana.
SALE:- Keka, ka kisha fogadina, no aminno eme fogadea agnummishino tama kafalinasi henggommo? Tabilangale baia kishaia, tabileanda kai miamoa hakoabe? Honest-le misha mishikessa ashimia kekoa berkemmube kotakena dada, lakin gallai 2 udumala kamamajimishe. Tama fengki kossata darbemuna? Shabiette amette ella mainamam kosimme, tur fantisy engnganditta.
ADOLAY:- Ankatomma kunama agarena kittita dinena. Kunamiňňa tummada tama fanakenalle ay sebbuddadala kosibessa mayda kotakke. Kuname bubiňňe ňelella gunudke. Tummadella hellala tummadke. Koybišiňňasi baca memala kakoske. Inna bacena kunamesi komaldiňňa bacan deya. Inna tummadiňňenakin adagata gasuna kunama kosinanda kobina naynamme ide kosinni. Kunama konumma koybišasi gonidina kalmana kosimme. ummadiňňalana baciňňala kasakala kišano isa lagela ašikin andiddammu katiribana kogošake. Abayasi bora woyked kasona kogošamme. Kunamasi ňela gujela geedana, guruppa geeda ay manati kinano dilla?
SALE:- Gruppo kominta kikonale kishea Leadership structure engnga, freedom of speach kossimme, difference of opinion kosimme, o ide leadership dugelengnga kishamoa aminno mikorme gommo? Oinabbu kellesi auroa euiki oina structure engngoa kefegedabbu gruppo komintakin lakasu.
ADOLAY:- Inna tabilena šabiya matareba kišamasi tamana irawiyenna katukušeyya mayda. Lawiňňana, ňeliňňana elloka,nissaliňňa kunama koybišasi. omadala nawdana henamoma, ERKUKODISU akosase kukuke doma kililikimomammu geera gadime, Aba aylada hur, oggota aykatta koširgabessa natakemme, lakin inna galle salleda Erku ta nawmenalle kosasa udumala kasono tamma inna sebbuddadenassi nawki, kogošama kalla nallatanasina, propagandata nalattaki kalmaňammu šabiya oraton nawlaki, inna naytema bakatenammu enasi tabila natunasi naddike. Akosase kukuke sumowassi akosasela kinama lilika maydowammu kokonyende tagas gosumoma inna bakatenammu natalali nasona henake.
SALE:- Ta, no ena ailadabbu tama ERKUKODISU-la nomabbu nokosasake. Kolatta gomumena bubia, inglisa aikedibbu fana etetala nna buia netauano? Nnalle tur superfical auran ditta Amfura enokam nilattake. Transparency dauda. Onabbu ashik nna damanena kosima kande shodki katunni. Tammata no aminno akosasa bubia Lajine Kambala gommo?