ADOLAY LATTENA TARIIENA 2003 kin--ashil
Mamema Kunama agara Ethiopia-Tigray la lajinabbu (hakittabbu miliki hainggommame) mikosimame (Waala Nihbi kin Shimelba) . Nnalle Kokkolata Manna Adolay Kornelios Osman te VKP=(Kunama sasa Mena= KSM) mainama tagamoa Kunama kisha kodiesi hakittabbu mabusa kutuki ide komaldala ersasabbuna, lilabbuna, fulkudittabuna, sera kira kutu kiamabbuna hesuma tillasumoabbu ame KSMtte matumme. Kunama kobishiasi kabachimoa katakke ditta Kunama kodeasi sultata kailabbu mabusa nutuki nianni. Nna Adolay konia lattamma ekida. Maidabbu ketaua . Lakin Adolayma nna dedenaisi Kunama agaroa shutosso maiake ske dako agara ingkano?
Part09
KODA KIŠIMOWANA OYNOKA !! MINTA EKKENA Maida abbaremu nna segnena= □ = š
|
“....regardless of their political orientation and affiliation that is to say, whether they are supporters of the present PFDJ (People Front Democracy and justice) regime, of the EDOM (Eritrean Democratic Opposition Movement Gash/Setit) of Erkukodisu DMLEK (Democratic Movement for the Liberation of Eritrean Kunama) or of any neutral kunama...”Part 24 Koybiša baca mema. Koybiša baca oššala gerbebana katirana kamašana kogošaman deya. Baca farda oritana lugana kosodabbu kobacima nume. Koybi?a baca elle bettalabbu gonki, taa ara kobacki oyniyombbu elle fitetombbu, ellidde katirabbuna fitetabbu koggasuna i?ana dadanume. Kunama agara hayskedimale ki?aya bubiňňe (kuname) fedki kabacina kogo?ake. Ellasi irnad kasobbu yiki ibacki fitetosubbu fitetosumowa alod kakidamowabbuna Sawariye aw oyniyala kilatta ko?ima latte saladimowabbu abacaca anolanni. Na ibacki fitetosubbu na sultatala goski kokida suma kokelossi bubiňňe kasa kasona kogo?ake. Baca fardolle nakkoykoke suya angusuya baca fardowassi etimana kogošamme, ušumburena dada nume. Košitiyakin šumburasina sultata kalladabbuna šakiranomme, ay akumata kofegedamala fenki botatonki mooda sera kobona. Tammata tawaton koynamme. Aysisi ime hemmowa fitetanume, baca haydowa numeki sultata banbara tonkošolle gomunasi deya. Hussen durmedowana (min Dergi fanakakin kibinki tammata) oynoka. Erku baškullela kinama askamowana kunamolle kinama lilika šakafowakin feski deya aninki agarab kokatawame okos gommo unu yoki marosunasi bukunaski kollima. Yišeda unu itatomena oyna Hussen Philosophanda ka “baddala kesa” sumowassi kokobinki oyne ay kosabessa kantike. Hussen inna taleniya badiya kosama elliddowayoke numeki Kaši Petro kesina inna lilikenalle kiki fas kutuke. Inna baddala derňadima lilikenaye Sale kime Petrotte dekededa kunama agara atakemmedabbu salagonki misana mikoski tammake kulata mide futtun gommowaye deya. Tela ?eb anala barekin mibinki milattama lattowayekin fedki minalema ?akiyatowayena kasiyena, sibatiya, angolgoliya fenanowa bubiya tama inna komaldenabbu kosenasina inna ke barename tagama šadiyowa kontinasi inna lattena kolatta goske. I. Erkukodisu kittitana Kittitolle minalema šakiyatena:- Sale kime kaši Petrotte bukunada sanaytella (revolution) sugunnesuna afaše bubiye mikoybake. Bukunadella ňeliya kinake kososoniya (uliyaňňa) kinake.. Kokalasi kunamiňňa koybi?a suňadala kosa koloma kososone, awre, fanaka gerala kokos koynamme deya. Agara sasam ibin kikamowa kunamowa furdette gasuma sabbatasi deya. Kokalasi ellide kanti:- 1.1. Kokkolata manna:- Inna awrena Erkukodisu diibiya tummada summada ekkenala konandeman deya. Kokkolata sogodasa ňelabbu banbara dimowa ula ki?amowabbu oyna igidolle kosana koynama kuname lewemma bakatowabbu inna awrena kunama ňela awrolle agujjibabbu kodorno nafod kakki godke. Innassina burella kallabbu mintinowa mikoybaki giten gonke. 1.2. Kittita:- Inna awrena ki?ayana aniňňe awrala nafod kakama ki?ayana Erkukodisu diiba tumma summada ekkenowakin kobinki kunama ňela bura ki?ano nafod kakki godke. Ka gummata kišesi kunamabbu kittite muna. Oynabbu kittitos kišama agarana hellowana kittitanda kokidaya ayšino imesi kiba kiyama? be ime tulemma awra kakommossi kišaya ime tammabbu numeki sellasina awra tama minnena kalmowa minamme, ide šomunni. 1.3. Oššala:- Oššale agale, maydib nimal nikoke muna. Awra etetabbu agaram ores gogoski ibin kikamandowabbu diiba tumma summada ekkenala (1998) kommi kodorno tammake kunama awrella kallabbu nafod kakki godke. Innaye kokalasi ditta awra mose okoske. Innaye ňelella tabiyatiye kinnake. Petro aba linguistaski �Plagiarized words goske. �Plagiarism� kellam udamowa anyunyabbu eňella kalla nifegeda nafon nikaya deya. Lakin ňelella tabiyate bare kinnake (The blending nature of a language: borrowing and lending) Salufos ki?ona ide salufa kikana (ellakin). Oynabbu innakes kinnema fardala nafon kinanowa �plagiarism� da numeki �blending� dowa deya. Inna baddala derňadima ayibeda kunama koybi?a bukunadam ikomenana mikoybaki giten gommowa kunama ňela tawdasi ki?ammowa deya. Erkukodisusi kittitanda awrena nafos kikamossi ňelowa aw awrowa ime mikoybama kowayette (Adolaysi, aw antatellena koybi?a ba?kullena kunama agarana) mitengeneki mikoyba gonke. Ime misanama ki?amma ki?aya ka ellam isanamossi aftata mi?ona bakatowa kosimme, inna ayibena minamme, Anna tifos ki?omme. 1.4. Kososona:- Sawrata aw bukunadella agaliyaňňa ki?ama kososona kinake. Erkukodisuna agaliyaňňa ki?ama kososona kinake. Kokalasi:- 1.4.1. Hegeweda:- Inna kunamiňňa awra ?adiya ki?ano sanette kotengeneman deya. Hegeweda gimgema deya. Šabiya gimgema imenni. Aysisi saneya baya bubiyakin nidenowa saneya maydana bayowana fardala yisubbu kontina kišamowabbu. Tamma Erku fardala hegewedabbu kolli kišamowano agare kosano baškulle oyna nafon kokki mooda, karakda šakirana, dingilakinna saron kosaki oyniyon gonke. 1.4.2.Kabara gafuda kosa:- Inna kososonenana kunamiňňala kosima ki?a ditta Erku fardala diyadatabbu siyasata kososonella kallabbu koggas goske. Inna kokala kososona elliddena okoske. 2. Mabusela kikama fada komowa kililikimabbu:- Ko?erab kittitoda makkenki kittitowa matarebe minama kande (Adolay išono išommeno) inna kittitena bušukusunasi kooma-ka kollina. Hussen ke kokaleda kunama tummada bušukumma laklake mindella iwiki šeba kobaleya ayšino tagamowa? kuname haymakedki bila kasa fitetodibbu Hussen na unu kineneme oyna haydina agarowa Samera sarosuna kittita bušukumunasi kokowe femubbu malilimale kišaya ay kalleno jarimatowa? be Sale kime Petrotte na kimeno imekin parmessa makokela? šuka falowa kotakno kotalalima kulabbu “ no fagadiyowaye bubiye kobinima aminno miya fammo” dabbuna tuku?a?on gonke. Inna komalda laweta ki?ama sabbatasi lewemana nekedam koske. Erkukodisu kanunala acca ya ?ebansubbu kosimma ki?a ditta ka ?uka kibalema aw inna medanenatta gasuma jarimata kiminimasina, kittitaňa uddoda Erku ?uka dabesuma jarimatina baddala ime mikoybama faada komowakin kokana bakatana kosina, ide inna ime kililikima nume. Be Hussen jarimate oyna faada komotta koline aw kokine kosayaki imesi makokelana? be Adolay Erkukodisu acca kiyanaski imesi kisasana mikoluda gombe? Kokkolata manna Adolay “yafada kosimme” suyana kittita bušukuski antate kiyamasi jarimatiya šukiya kokelama aw talabosuya Adolay šoski kolanni. Angolgoleya dawdakin ditta Adolay summada marakin lawski iňňalliyabbu o??alosuna kalma ellana kinamme. Unuyende agaram inatawame okosima sabbatasi, ide eme weyyana Erkukodisula kalmina Adolay bilanda kobinowakin fenki Erit-Alliance.org kunama indexla kolattama bubiya Adolay ilattakenki kalmiyittana metuwan meso gonke. Inna unusi jarimatina mawlaken gonke ditta ellowaye minasikamamowa dittiya Erkukodisuna Erkukodisu kittitala minama lilika angudowana askamowana kin kišamowa kotakena kogošake. Adolay Addis Ababala gosso kittitowa ay enadi gosso?. Inna hakena metakena šibabowa meynamme. Melattaki mewda gomma bubiya kotikki konti goske. Adolaysi kidiya metatonowa kišamma kišaya mesona jarimata kittitowassina antata bodowayette samara jarimatakin uliya iňaliyab kikoma kalma kinamme, jarimata kinamme. Oynabbu fanakeya mebalemakin gadibeya ?abiyata mekasiya maydosuna. Hussen jarimateda unu ayniyana kobinno imena Sale kime Pietorttena mitalalimana tillasuma sabbatasi komitowa o??ala kišano mabusala koski mabusa itala imiroske. Hussen šuka Erkukodisu šukette sawnunowa Sawrata baca damana takittakinna, dugula kotikowa šongorfala agusuma sabbatasina deya. Oynabbu fogadiya kontabarowayesi sawsuma mangasabbu mabusanno kollikosi imiroske. Hussen adaba Pietrokin kišano Salekin Adolay itakke. Diginiya aw ferkediya koda kišamossi kunama agara nafakin diyadata kontinni. Digina ferkeda kooda, furda kosinowa kunama agarowa sullumiyabbu dannosumokala deya. Digina aw ferkeda koda kososonakinna, kododakinna komanditta nacandanume, nacittanda nume. Digina aw ferkeda koda diginata nimma anabbu meyna meynama samara oyniyoda kirakin (social relation) fesuman deya. Siyasata nissalette (political principle) kotengena ellana kinamme, aysisi niminima diginowa siyasata digina (political marriage) kišammowabbu. Oynabbu Hussen Adolay ferkeda kooda kišamowabbu fogadiyekin ibesanni, ide Adolay diginaňa koodandabbu balakin iwiki mabusakin kolanasi ?osunni. Hussen jarimata siyasata kay?indinan ditta matonella ?olde, aw laga dabos kolama jarimata nume. Oynabbu kollinale ki?aya Hussen sussiya kajija kimamajiki kuful kiňano kanunabbu kolliki akura kiyano tela kay NKF muje kussume jabis koski deya Erku fardata keji koma. Metakemmale ki?aya Bakitsi kekokela. Digina kooda the best man dabbu kodoroma kunama furdala kosimme. Sosiyasi diginolle kolaydanowa ditta tufedabbuna kakodigin godimowa inna sagannenayesi ay isasab mitake? kunama furdowa kotakemmesi ňela aňňadebbu melattaki metub obin kolutabbu kule lagata hayda ki?a kasonnimasi doggaga meminina heske. Fanakellala � kunama darkiye� ki?onanki kunamasi mayda mawlakedabbu kolatta ?inan ko?ino tammake kosella kišano hayd godkema saanki lawamu. Kunama digina furda kunamabbuna kunamala lilika mayda kinamokowa itakena. Agara udumalam ikki, kittitos kišaki ibac gosuma, išigola lage bubiye otakki (recognize) samarommo ibac gosuma Eritera bagana kittite mosette konella sogella kutu gas gosuma kittitasi Adolay afašella kallabbuna jarimatina kallellabbu intowa Šabiya šaltuta mesamowa lewen gonke. Adolaysinumeki kunama agarasi metare gommowa metakena heske. Aysisi Adolaysi angusuya agaram etawamowa metakena kogošake. Agaram etawamasi agara baddala ni?aki yinuna dada, dictatorandowa kanuna baddala ni?amowana kanunabbu nokosodammowa kasono manti gomake. Ay kittitala ay wagala, ay lagette wafagatonki mebacinnima mesanannima elege mesamowa laňamme. Latteyabbu ay kalle hayn gombessa etake. Eme mekosima farda išigolekinbe kittitellekin kodada aw samara-baca koytennimowa matalalike. Demokrasiyam buuski iši-kitir gosuma lagala gonki inna mewda gommowa (Šabiya niyata tillan gommowa) ka ella kisabimme. Digina kooda meynamme, furdowa metakemme, kunama kooda meynammema ewi. Adolay digina tummada fardanda šod kakidana. Babara uyella makonti maynamma ke are lagakin makobucema farda kišamowabbu. Malla ketunowa laweta luše oyna fardolle yimmo Hussen inkedabbu kušumbure kolano kotungunemma kowibessa fardolle kokos kolutame šutomuna. Oyna digina Sawarowa kesomowa Hussen lawetowayena kinitennima damana kosimmema ekokela ! Dawmannima tamfede dawmamossi kišamma kišaya saniya bubiya kittita buškuda, kunama tummada bušukuda kišama Hussen ke ule oleymuya baca fardowa ammarosunowa Erkukodisu kobinna. Ide kontimowana oynoka. Bukunan kokoski dakiyete kode koluke.
|